Het Holoceen


Aan het eind van de Weichsel-ijstijd steeg de temperatuur binnen ca. 50 jaar met gemiddeld zo'n 10 a 12 graden Celsius. De huidige Holocene periode brak aan. Als gevolg van de opwarming smolten de landijskappen. De zeespiegel steeg vooral in het begin zeer sterk, maar ook later veroverde de zee steeds meer land. Gebieden die in de Trechterbekertijd nog bewoond werden, raakten daarna doorinbraken en overstromingen door zeewater bedekt, waarbij dikke lagen klei werden afgezet.
Meer in het binnenland ontstonden vooral in het overgangsgebied van zee naar zandgronden uitgestrekte veengebieden. Waar de invloed van grondwater merkbaar bleef ontwikkelden zich moerasvenen. In meer voedselarme gebieden, hoger op de zandgronden ontstonden voedselarme hoogvenen. Vooral het voormalige Boertangerveen met zijn 168.000 ha. vormde een landschapsvorm van betekenis. We maken kennis met beide veensoorten, waarbij we en passant een aardbeving opwekken.
Het Holoceen is ook de periode van de mens met al zijn activiteiten en invloed op het landschap. Daar zitten we nu alweer een slordige 10.000 jaar in met de wetenschap dat de warmste periode alweer geruime tijd achter ons ligt.
Dat wij inmiddels een flink traject hebben afgelegd naar een volgende ijstijd, staat wel vast. Er zijn geen argumenten te bedenken waardoor de afwisseling van koude en warme perioden opeens zou stoppen. Ook het veel genoemde broeikaseffect zal daaraan niets kunnen veranderen. Hoe lang het nog duurt voordat een volgende ijstijd zich aankondigt? Een paar duizend jaar, over honderd jaar, misschien zelfs volgende winter al? Geen mens die het weet. Het lijkt mij echter geen reden om vanaf nu minder rustig te slapen.