Judasoren hangen te kijk


In het 'Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa' hangen op vaste plekken de oren van Judas, en meer dan twee ook nog! Natuurkenners weten waar het over gaat; Judasoren zijn merkwaardige boompaddestoelen die er 'vers' uit zien alsof het echte oren zijn. In droge zomers verschrompelen ze tot harde, zwartbruine rimpelige korsten. Het is een paddestoel -in de categorie trilzwammen- met een verhaal.

200302031325303176

Eerst hoe ze er uitzien. Ja, schelpvormig als oren, maar in grootte variërend van 3 tot wel 12 centimeter. De kleur is wat afhankelijk van de toestand waarin je ze aantreft. Verse Judasoren zijn gelatineus-glibberig en bruingrijs met purperzweem aan de binnenkant (vaak geplooid) en viltig-donzig grijsbruin aan de buitenkant. Beetje vleeskleur ook. De gedroogde exemplaren zijn zwartbruin en ingekrompen klein, zonder herkenbare oorvorm. Pluk je zo'n donker korstje en zet je 't een nacht in water, dan ontvouwt zich dat de volgende morgen tot een prachtig gaaf Judasoor. Je wordt gewoon bang dat er nog een stuk hoofd aan zal groeien, zó echt.

200301301021088737

Waar zijn Judasoren te vinden?

De paddestoelen die Judasoren heten, groeien vrijwel altijd op oude vlierstruiken. In ons gebied hangen Judasoren onder meer te kijk op de vlieren naast het meest noordelijk gelegen bruggetje op het Gasterensche Diep, aan de zandweg tussen veentjes en akkerland vanaf de parkeerplaats bij het hunebed Gasterse Duinen richting Aalstalweg bij Gasteren, bij de grote Visplas naast het Bolhuisgat te Yde en in het Friescheveen bij Paterswolde. Beide laatste benedenstroomse locaties zijn stortplaatsen van Groninger stadsvuil van driekwart eeuw geleden. Dat is meteen de reden waarom daar zoveel (oude) vlierbomen staan. Vlieren houden van voedselrijke gronden. Ze staan bijvoorbeeld ook op plekken waar ooit landbouw- en tuinafval is gestort en op boerenerven naast de schuur of de afvoergoot. En voor de strandgangers onder u: op de oude, verweerde vlierstruiken in de duinen achter de zeereep kunt u ook Judasoren aantreffen.

De legende van de Judasoren

Zo'n naam heeft natuurlijk een verhaal. Bij de Judasoor hoort de legende dat Judas zich wilde verhangen, na zijn verraad van Jezus. Alle bomen waarbij hij dit probeerde, bogen hun takken zodat zijn snode voornemen niet lukte. Tot Judas bij de Vlier kwam, die zijn takken niet kon of wilde buigen. Zodoende hing Judas zich op aan een oude vlierboom. Tot schande van de boom ontspringen er steeds weer Judasoren aan de stam en oude takken. Het aardige van het verhaal is, dat de legende eigenlijk van puur Europese makelij is, want de boom komt in Palestina niet voor. Wel bij ons, mèt Judasoren!

200302031326478518